Yuz qizarishi sabablari: kuperoz, rozatsea va kunlik parvarish

Yuz qizarishi sabablari har xil, lekin koʻpincha gap uch holatdan birida boʻladi: sezgir teri, kuperoz (yonoq va burunda koʻrinib qolgan qizil tomirchalar) yoki rozatsea. Qaysi biri boʻlmasin, parvarish uch narsaga tayanadi: himoya qatlamini tiklash, qizartiradigan omillardan qochish va har kuni SPF. Kengaygan tomirchalar esa krem bilan ketmaydi, ularni lazer yoki IPL yopadi.

Sezgir teri, kuperoz va rozatsea: farqi nimada

Uchalasida ham yuz qizaradi, lekin sababi boshqa, yordam ham boshqa. Sezgir teri kremlar va ob-havoga achishib javob beradi, kuperozda mayda tomirlar kengaygancha qolib ketadi, rozatsea esa dermatolog davolaydigan surunkali kasallik.

Sezgir teri nima

Sezgir teri tashxis emas, terining holati. Yangi krem, shamol yoki issiq suvdan keyin u achishadi, tortishadi va qizaradi. Koʻpincha bunga himoya qatlamining yupqalashgani sabab boʻladi: teri namlikni yomon ushlaydi, taʼsirlovchi moddalar esa ichkariga osonroq kiradi. Qoʻzgʻatuvchidan qochsangiz, qizarish odatda oʻtib ketadi.

Kuperoz nima

Kuperoz deb teri orqali koʻrinib turgan kengaygan mayda qon tomirlariga aytiladi. Xalq orasida buni koʻpincha yuzdagi qizil tomirlar deyishadi. Ular yonoq, burun qanotlari va iyakda ingichka qizil chiziq yoki toʻr boʻlib koʻrinadi. Kengaygan tomir oʻzi qayta torayib ketmaydi, shuning uchun kuperoz odatda oʻz-oʻzidan yoʻqolmaydi.

Kuperozga moyillik koʻpincha nasldan oʻtadi, ochiq rangli yupqa teride esa tezroq bilinadi. Quyosh, yosh, homiladorlik va yuzga uzoq vaqt gormonal krem surtish ham taʼsir qiladi.

Rozatsea nima

Rozatsea surunkali teri kasalligi. Koʻpincha u yuzning tez-tez va uzoq qizarib turishidan boshlanadi. Vaqt oʻtib qizarish doimiy boʻlib qolishi, unga tomirchalar, achishish, baʼzan husnbuzarga oʻxshash toshmalar qoʻshilishi mumkin. Ayrim odamlarda koʻz ham quruqlashib achishadi, qovoqlar qizaradi. Rozatsea yuqmaydi va gigiyenaga bogʻliq emas. Uni butunlay davolab boʻlmaydi, lekin nazoratda ushlab, qoʻzishlarni ancha kamaytirsa boʻladi.

Yuz boshqa sabablardan ham qizaradi: kontakt yoki allergik dermatit, burun atrofi va qoshlarda poʻst tashlaydigan seboreik dermatit, ogʻiz atrofidagi perioral dermatit, ayrim dorilarning nojoʻya taʼsiri. Shuning uchun bir oydan ortiq ketmayotgan qizarishni oʻzingiz davolashdan oldin mutaxassisga koʻrsating.

Yuz qizarishi sabablari: kundalik qoʻzgʻatuvchilar

Kengaygan tomirlar va sezgir teri issiqlik, quyosh va keskin harorat farqiga ayniqsa tez javob beradi. Qoʻzgʻatuvchilar har kimda har xil, shuning uchun avval oʻzingiznikini topib oling.

• Quyosh. Ultrabinafsha nurlar tomirlarni ushlab turadigan toʻqimani zaiflashtiradi va qizarishni kuchaytiradi. Toshkentda quyoshli kunlar koʻp, yozda esa UV ayniqsa kuchli.
• Issiqlik. Yozgi jazirama, hammom va sauna, issiq vanna, qozon ustidagi bugʻ.
• Issiq ichimliklar. Koʻpincha choy yoki qahvaning oʻzi emas, harorati qizartiradi. Kun boʻyi ichiladigan choyni biroz sovutib ichishning oʻzi farq qiladi.
• Sovuq va shamol. Sovuqda yuz qizarishi koʻpincha issiq xonaga kirganda kuchayadi: tomirlar keskin kengayadi.
• Spirtli ichimliklar va achchiq ovqat. Qizil vino, qalampir va achchiq ziravorlar koʻp odamda qizarishni kuchaytiradi.
• Stress va intensiv sport. Hayajonlanganda yoki qizib ketganda yuzga qon yuguradi.
• Mos kelmagan kosmetika. Spirtli tonik, mentol, atir, skrab va kuchli kislotalar.
• Yuzga gormonal krem. Dorixonadan retseptsiz olingan kortikosteroid kremlar qizarishni tez bosadi. Lekin yuzga uzoq surtilsa, teri yupqalashadi va tomirlar kengayadi, keskin toʻxtatilganda esa qizarish kuchayishi mumkin. Bunday krem ishlatgan boʻlsangiz, koʻrikda albatta ayting.

Oʻz qoʻzgʻatuvchilaringizni topish uchun 2-3 hafta telefonga yozib boring: yuz qachon qizardi va undan oldin nima boʻlgan edi. Koʻpincha ikki-uchta asosiy sabab chiqadi, ulardan qochishning oʻzi sezilarli farq beradi.

Yuz qizarishi va kuperozda kunlik parvarish

Parvarish qisqa boʻlsin: yumshoq yuvish, namlantiruvchi krem va ertalab SPF. Vosita qancha kam boʻlsa, teri shuncha kam taʼsirlanadi.

Ertalab

1. Yuzni iliq (issiq emas) suv va sovunsiz yumshoq vosita bilan yuving. Sochiq bilan ishqalamang, yengil bosib quriting.
2. Tinchlantiruvchi zardob yoki krem surting: tarkibida niatsinamid, pantenol, sentella yoki seramidlar boʻlsin.
3. Keng spektrli, SPF 30 yoki undan yuqori quyoshdan himoya kremi surting. Sezgir teri koʻpincha mineral filtrlarni, yaʼni rux oksidi va titan dioksidini yaxshiroq qabul qiladi.

Kechqurun

1. Makiyaj va SPFni yumshoq vosita bilan yuvib tashlang.
2. Himoya qatlamini tiklaydigan krem surting: seramidlar, glitserin, skvalan.
3. Faol vosita kerak boʻlsa, koʻpincha azelain kislotasidan boshlashadi. U qizarish va toshmalarni kamaytirishga yordam beradi, lekin dastlabki kunlarda biroz achishtirishi mumkin. Retinoid va kislotalarni faqat teri tinch paytda va mutaxassis bilan kelishib qoʻshing. Homiladorlik va emizish davrida retinoidlar ishlatilmaydi, boshqa faol vositalarni ham avval shifokoringizdan soʻrang.

Tarkibga qarang

Sezgir terini koʻpincha quyidagilar taʼsirlaydi:

• spirt (tarkibda alcohol denat. deb yoziladi; cetearyl alcohol kabi yogʻli spirtlar boshqa narsa, ular terini quritmaydi);
• mentol, kamfora, yalpiz va evkalipt moyi;
• atir va efir moylari;
• skrablar, yuz choʻtkalari va kuchli kislotali vositalar.

Yangi vositani darhol butun yuzga surtmang. Bir hafta davomida quloq orqasi yoki jagʻ ostidagi kichik joyga surtib koʻring. Qizarish va achishish boʻlmasa, yuzga oʻting. Bir vaqtda faqat bitta yangi vosita qoʻshing: shunda qaysi biri toʻgʻri kelmaganini bilib olasiz.

Uyda nima qilsa boʻladi va qachon mutaxassisga borish kerak

Sezgir teri va yengil qizarish koʻpincha uy parvarishi bilan bir necha haftada tinchiydi. Kengaygan tomirlar, doimiy qizarish va toshmalar esa uyda yoʻqolmaydi, ular bilan mutaxassis ishlaydi.

Uyda

• Yuz qizarib ketganda salqin suvda hoʻllangan matoni bir necha daqiqa qoʻyib turing. Muz surtmang: keskin sovuq ham qoʻzgʻatuvchi.
• Hammom va saunada uzoq qolmang, yuzni issiq bugʻdan asrang.
• Qishda koʻchada yuzni sharf bilan yoping, uyda havo namlagich qoʻying.
• Yozda kunning eng issiq soatlarida soyada yuring, keng chetli shlyapa kiying.
• Konditsioner havosini toʻgʻri yuzga yoʻnaltirmang.
• Qizarishni yashirish kerak boʻlsa, yashil tusli praymer yoki konsiler ishlating.

Qachon mutaxassisga borish kerak

• qizarish bir oydan ortiq ketmayapti yoki doimiy boʻlib qoldi;
• yonoq va burunda tomirchalar paydo boʻldi yoki koʻpaymoqda;
• qizarish ustida doʻmboqchalar va yiringchalar chiqyapti;
• koʻzlar quruqlashib achishyapti, qovoqlar qizargan;
• burun terisi qalinlashib, notekis boʻlib qolyapti;
• gormonal kremni toʻxtatgandan keyin qizarish kuchaydi;
• qizarish bilan birga isitma, boʻgʻimlarda ogʻriq yoki holsizlik bor. Bu holda avval terapevtga uchrang.

Kuperozni davolash: klinikada qaysi usullar ishlaydi

Koʻrinib turgan tomirchalarni yopishning asosiy usuli tomir lazeri va IPL (intensiv impulsli yorugʻlik). Parvarish va inʼeksiyalar tomirni yopmaydi, lekin terini tinchlantiradi, himoya qatlamini mustahkamlaydi va qizarishni kamaytiradi.

Nimadan ehtiyot boʻlish kerak

Kuperozda ayrim muolajalarning foydasidan zarari koʻproq:

• kuchli vakuumli tozalash va uzoq qoʻlda chistka;
• yuzga banka (vakuum) massaji;
• issiq bugʻ va qizdiruvchi niqoblar;
• qoʻzish paytida chuqur piling va intensiv massaj.

Bu qizarishga moyil teriga hech narsa qilib boʻlmaydi degani emas. Teri tinch paytda kosmetolog yumshoqroq usul va kuchsizroq rejim tanlaydi, piling kerak boʻlsa, eng yengil turini oladi. Qaysi chistka sezgir teriga mos kelishini yuz chistka turlari haqidagi maqolada yozganmiz.

Toshkent iqlimida mavsumga qarab parvarish

Sezgir teri yiliga ikki marta qiynaladi: yozda issiq va quyoshdan, qishda sovuq va isitilgan xonalardan. Parvarishni ham shunga qarab almashtiring.

• Yozda yengil gel kremlar mos keladi. Yuzni salqin suv bilan yuving, koʻchada SPFni har 2 soatda, terlaganda esa tezroq yangilang.
• Qishda zichroq krem, sharf va havo namlagich kerak.
• SPF yil boʻyi kerak: UVA nurlar qishda ham bulut va deraza oynasidan oʻtadi. Qishda SPF krem kerakmi degan savolga alohida javob berganmiz.
• Lazer, IPL va pilinglar koʻpincha kuz va qishga rejalashtiriladi, chunki bu paytda quyosh kuchsizroq, teri esa qoraymagan boʻladi.

Klinikada nima qilamiz

Birinchi qadam kosmetolog konsultatsiyasi. Koʻrikda qizarish nimadan ekanini aniqlaymiz: sezgir teri, kuperoz yoki rozatsea. Kerak boʻlsa, terini dermatoskopda koʻramiz. Rozatsea belgilari boʻlsa, buni ochiq aytamiz va nega dermatologga borish kerakligini tushuntiramiz. Tomirchalarni lazer yoki IPL bilan yopish kerak boʻlsa, buni ham toʻgʻridan-toʻgʻri aytamiz.

Sezgir va qizarishga moyil teriga yuz parvarishi mos keladi: qizil nurli LED svetoterapiya, tinchlantiruvchi tsellyuloza niqob, kislorodli parvarish. Teri tinchigach va qoʻzish boʻlmasa, mezoterapiya kursi teri sifatini yaxshilashga yordam berishi mumkin. Masalan, Meso-Xanthin F199 kokteylini ishlab chiqaruvchi kuperozga moyil teri uchun ham tavsiya qiladi. Uy parvarishini ham teringizga qarab tanlab beramiz, shunda keraksiz vositalarga pul sarflamaysiz.