Teri turini aniqlash: yuz terisi quruq, yogʻli yoki aralash ekanini qanday bilasiz
Teri turini aniqlash uchun yarim soat va uchta salfetka yetadi. Testni qanday qilish, natijani qanday oʻqish va u qachon chalgʻitishini aytib beramiz.
Muallif: Anora Yakubovna, kosmetolog
Teri turini aniqlash uchun uyda yarim soatlik oddiy test yetadi: yuzni yumshoq vosita bilan yuvasiz, hech narsa surtmaysiz va 30 daqiqa kutasiz. Yuz tortishsa, teri quruq. Butun yuz yaltirasa, yogʻli. Faqat peshona, burun va iyak yaltirasa, aralash. Tortishish ham, yaltirash ham boʻlmasa, normal. Bitta test xato koʻrsatishi mumkin, shuning uchun boshqa kuni natijani salfetka bilan tekshirib koʻring.
Yuz terisi turlari
Kosmetologiyada odatda toʻrtta asosiy tur ajratiladi: normal, quruq, yogʻli va aralash. Teringiz qaysi turga kirishini asosan yogʻ bezlari belgilaydi: ular qancha koʻp yogʻ chiqarsa, teri shuncha yogʻli boʻladi. Bezlarning ishi esa koʻp jihatdan irsiyat va gormonlarga bogʻliq.
- Normal teri. Yogʻ ham, namlik ham yetarli. Yuvgandan keyin tortishmaydi, kechga yaqin burun biroz yaltirashi mumkin, poralar deyarli koʻrinmaydi.
- Quruq teri. Yogʻ kam chiqadi. Yuvgandan keyin tortishadi, tez poʻst tashlaydi, mayda ajinlar ertaroq bilinishi mumkin.
- Yogʻli teri. Yogʻ bezlari faol ishlaydi. Yuz kun boʻyi yaltiraydi, poralar kengroq, qora nuqtalar va husnbuzar tez-tez chiqadi. Buning yaxshi tomoni ham bor: mayda ajinlar bunday terida koʻpincha kechroq paydo boʻladi.
- Aralash teri. T-zona, yaʼni peshona, burun va iyak yogʻli, yonoqlar esa normal yoki quruq. Tushga yaqin burun yaltiray boshlaydi, yonoqlar esa tortishib turishi mumkin.
Sezgir, yaʼni taʼsirchan teri alohida tur emas: bu xususiyat istalgan turda uchraydi. Bunday teri yangi vosita, sovuq, issiq yoki quyoshga qizarish, achishish va qichishish bilan javob beradi. Yogʻli teri ham, quruq teri ham sezgir boʻlishi mumkin.
Batafsilroq tasniflar ham bor. Masalan, Lesli Baumann tizimi terini 16 turga ajratadi: yogʻlilikdan tashqari sezgirlikni, pigment dogʻlariga va ajinlarga moyillikni ham hisobga oladi. Uydagi parvarish uchun esa asosiy turni va teringiz sezgir yoki sezgir emasligini bilish yetarli.
Teri turini aniqlash: uyda qilinadigan ikki test
Ikkala test ham bir narsani tekshiradi: teri oʻzi qancha yogʻ chiqaradi va vositalarsiz oʻzini qanday tutadi. Testni teri tinch paytda qiling: toshma va qizarish boʻlmasin, yuzda krem ham, makiyaj ham boʻlmasin.
1-test: yuvib, 30 daqiqa kutish
- Yuzni yumshoq vosita bilan iliq suvda yuving. Skrab, tonik va kislotali vositalarni ishlatmang.
- Sochiqni yuzga ishqalamay, bosib quriting.
- Hech narsa surtmang: krem ham, zardob ham, SPF ham kerak emas.
- 30 daqiqa kuting. Bu vaqtda yuzga qoʻl tekkizmang, batareya yoki konditsioner yonida oʻtirmang.
- Kunduzgi yorugʻda koʻzguga qarang. Jilmayib, qoshlaringizni koʻtarib koʻring: teri tortishyaptimi yoki yoʻqmi, darrov sezasiz.
Jilmayganda teri tortishsa, u quruq. Butun yuz yaltirasa, yogʻli. Faqat T-zona yaltirab, yonoqlar normal qolsa yoki tortishsa, aralash. Noqulaylik sezilmasa va yaltirash deyarli bilinmasa, teringiz normal.
2-test: salfetka bilan
Bu test yuzni yuvgandan bir-ikki soat keyin qilinadi, shu orada yuzga hech narsa surtilmaydi. Yuvgan zahoti teri hali yogʻ chiqarib ulgurmagan boʻladi, krem esa salfetkada oʻz izini qoldiradi. Yogʻ shimuvchi salfetka yoki yupqa qogʻoz salfetka kerak boʻladi.
- Bitta salfetkani peshona va burunga, ikkinchisini yonoqlarga, uchinchisini iyakka bosing va bir necha soniya ushlab turing.
- Salfetkalarni yorugʻga tutib qarang.
- Qaysi zonada yogʻ izi qolganini solishtiring.
Har bir zonaga alohida salfetka olsangiz, aralash terini aniqlash osonlashadi. Bitta salfetka bilan butun yuzni artsangiz, T-zona va yonoqlar orasidagi farqni koʻrmaysiz.
Natijani qanday tushunish kerak
| Teri turi | Yuvgandan 30 daqiqa keyin | Salfetkada | Poralar | Koʻp uchraydigan muammolar |
|---|---|---|---|---|
| Normal | Qulay, tortishmaydi | Juda oz iz, asosan burundan | Deyarli koʻrinmaydi | Odatda muammo kam |
| Quruq | Tortishadi, joy-joyida poʻst tashlaydi | Toza | Mayda, koʻzga tashlanmaydi | Poʻst tashlash, xiralik, mayda ajinlar |
| Yogʻli | Butun yuz yaltiraydi | Hamma zonadan yogʻ izi | Kengaygan, ayniqsa burun va yonoqda | Qora nuqtalar, husnbuzar |
| Aralash | T-zona yaltiraydi, yonoqlar tortishishi mumkin | Peshona, burun va iyakdan iz bor, yonoqdan yoʻq | T-zonada kengroq | Burunda qora nuqtalar, yonoqlarda quruqlik |
Test qachon xato koʻrsatadi
Natijani koʻpincha quyidagilar chalgʻitadi:
- kuchli koʻpiklanadigan gel yoki sovun: ular teri yogʻini yuvib ketadi va yogʻli teri ham vaqtincha quruqdek tuyuladi;
- testdan oldin issiq suvda yuvinish yoki dush;
- yaqinda qilingan piling, retinoid yoki kislotali vositalar: ular terini quritadi va sezgirroq qiladi;
- isitish yoki konditsioner quritgan xona havosi;
- yalligʻlanish: toshma, qizarish yoki quyoshda kuyish;
- hayz sikli: koʻp ayollarda teri yogʻi oy davomida oʻzgarib turadi.
Shuning uchun testni turli kunlarda 2-3 marta takrorlang. Natija har safar bir xil chiqsa, unga ishonsa boʻladi.
Quruq yoki suvsizlangan: teri turi va teri holati farqi
Teri turi yillar davomida sekin oʻzgaradi, teri holati esa bir-ikki haftada oʻzgarishi mumkin. Koʻpincha quruq va suvsizlangan terini adashtirishadi: quruq teriga yogʻ yetishmaydi, suvsizlangan teriga esa suv.
Suvsizlanish istalgan turda boʻladi, hatto yogʻli terida ham. Odatda unga kuchli yuvish vositalari, issiq suv, quruq havo, quyosh va kislotali vositalarni meʼyoridan ortiq ishlatish sabab boʻladi. Belgilari:
- teri tortishadi, lekin T-zona baribir yaltiraydi;
- yuz xira va charchagan koʻrinadi;
- terini barmoqlar bilan sal siqsangiz, mayda chiziqlar paydo boʻladi;
- tonal krem tez orada dogʻ-dogʻ boʻlib qoladi;
- oldin yaxshi mos kelgan vositalar endi achishtiradi.
Ikkisini adashtirsangiz, parvarish ham notoʻgʻri tanlanadi. Suvsizlangan yogʻli terini quruq deb oʻylab, zich yogʻli krem surtsangiz, poralar berkilib, toshmalar koʻpayishi mumkin. Uni shunchaki yogʻli deb, spirtli tonik bilan quritsangiz, teri yanada tortishib, qizarishi mumkin.
Suvsizlangan teriga yumshoq yuvish, iliq suv va glitserin, gialuron kislotasi yoki seramidlar bor namlantiruvchi krem yordam beradi. Odatda bir necha haftada teri oʻziga keladi.
Husnbuzar (akne), kuperoz va pigment dogʻlari ham teri turi emas, holat. Ular istalgan turdagi terida uchraydi va har biri alohida yondashuv talab qiladi. Toshmalar nega chiqishini husnbuzar chiqish sabablari haqidagi maqolada batafsil yozganmiz.
Teri turi yosh bilan oʻzgaradimi
Ha, lekin sekin. Yosh, gormonlar va iqlim teri turiga taʼsir qiladi, shuning uchun 20 yoshdagi test natijasi 40 yoshda boshqacha chiqishi tabiiy.
- Yosh. Yillar oʻtib yogʻ bezlari sustroq ishlaydi. Oʻsmirlikda yogʻli boʻlgan teri koʻpincha 30-40 yoshlarda aralash yoki normal boʻlib qoladi, menopauzadan keyin esa quruqlashadi.
- Gormonlar. Homiladorlik, emizish, gormonal kontratseptivlar va qalqonsimon bez muammolari teri yogʻliligini oʻzgartirishi mumkin.
- Iqlim. Toshkentda yoz issiq va quruq, qishda esa uylarda isitish deyarli kun boʻyi ishlaydi. Issiqda teri odatda koʻproq yogʻ chiqaradi, qishki quruq havoda esa namlikni tezroq yoʻqotadi. Shuning uchun aralash teri yozda yogʻliroq, qishda quruqroq tuyuladi.
- Dorilar va parvarish. Retinoidlar, husnbuzarga qarshi baʼzi dorilar va kuchli kislotalar terini vaqtincha quritadi.
Teri turini bir marta aniqlab, umrbod shunga tayanib boʻlmaydi. Mavsum almashganda testni qayta qiling va parvarishni moslang. Sovuq tushganda nimani almashtirish kerakligini quruq yuz terisi parvarishi haqidagi maqolada yozganmiz.
Teri turiga qarab parvarish: asosiy qoidalar
Teri turini bilsangiz, kundalik parvarish (uxod) uchun yuvish vositasi, krem va SPF tanlash ancha osonlashadi. Boshlash uchun quyidagi qoidalar yetarli.
Normal teri
Yumshoq yuvish vositasi, yengil krem va har kuni SPF. Bunday teriga koʻp vosita kerak emas: oddiy kundalik parvarish odatda yetarli.
Quruq teri
Yuvish uchun sulfatsiz yumshoq krem yoki tozalovchi sut, parvarish uchun seramid, skvalan yoki shea yogʻi bor zich krem. Kremni yuz hali biroz nam paytida surting. Spirtli tonik va qattiq skrablardan voz keching.
Yogʻli teri
Kuniga ikki marta yengil gel bilan yuvish va poralarni berkitmaydigan (nokomedogen) yengil krem yoki fluid. Salitsil kislotasi va niatsinamid bor vositalar yaltirash va poralarni nazoratda tutishga yordam berishi mumkin. Kremdan butunlay voz kechmang: yengil krem terining himoya qatlamini saqlaydi, ayniqsa husnbuzarga qarshi quritadigan vositalar ishlatayotgan boʻlsangiz.
Aralash teri
Zonalarga qarab parvarish qiling: T-zonaga yengilroq tekstura, yonoqlarga zichroq krem. Kislotali vositani faqat T-zonaga surtsangiz ham boʻladi.
Sezgir teri
Atirsiz, spirtsiz va tarkibi qisqa vositalarni tanlang. Yangi vositani avval jagʻ ostidagi kichik joyga bir hafta surtib koʻring: qizarish yoki achishish boʻlmasa, butun yuzga oʻtsangiz boʻladi. Kislota va retinoidlarni kosmetolog bilan kelishib kiriting.
Teri turi qanday boʻlmasin, har kuni SPF 30 dan past boʻlmagan, keng spektrli quyoshdan himoya kremi kerak. Teri turi faqat teksturani belgilaydi: yogʻli teriga fluid yoki gel, quruq teriga krem qulayroq. Uzoq vaqt ochiq havoda boʻlsangiz, kremni har 2 soatda yangilang. Homiladorlik va emizish davrida retinoidli vositalardan voz keching.
Uyda nima qilish mumkin va qachon kosmetologga borish kerak
Teri turini aniqlash va oddiy kundalik parvarishni tanlash uyda ham qoʻlingizdan keladi. Lekin teri 3-4 haftada yaxshilanmasa yoki test har safar boshqa natija bersa, uni mutaxassisga koʻrsatgan maʼqul.
Uyda nima qilasiz:
- testni turli kunlarda 2-3 marta takrorlang va natijani yozib boring;
- yangi vositalarni bittadan, 1-2 hafta oraliq bilan kiriting: shunda teri nimaga taʼsirlanganini bilasiz;
- yuzni issiq emas, iliq suvda yuving;
- mavsum almashganda kremni almashtiring: yozda yengilroq, qishda zichroq.
Kosmetologga koʻrining, agar:
- test har safar boshqacha natija bersa yoki turni aniqlay olmasangiz;
- vositalar tez-tez achishtirsa, qizartirsa yoki toshma chiqarsa;
- husnbuzar, qora nuqtalar, pigment dogʻlari yoki doimiy qizarish bezovta qilsa;
- piling yoki inʼeksion protseduralar qilmoqchi boʻlsangiz;
- teri qichisa, yorilsa yoki ketmaydigan qizil dogʻlar paydo boʻlsa.
Oxirgi holat dermatit yoki boshqa teri kasalligi belgisi boʻlishi mumkin. Bunday holatda koʻrikdan keyin, kerak boʻlsa, dermatologga yoʻnaltiramiz.
Klinikada nima qilamiz
Kosmetolog konsultatsiyasida teri turini bitta belgiga qarab emas, bir nechtasiga qarab aniqlaymiz. Terini yaxshi yorugʻlikda yaqindan koʻramiz, turli zonalardagi yogʻlilik, poralar, qizarish va pigmentni baholaymiz. Hozir nima ishlatayotganingizni va qaysi vositalar teringizga yoqmaganini soʻraymiz. Piling rejalashtirilsa, teri quyoshga qanday javob berishi va dogʻ qoldirishga qanchalik moyilligini ham hisobga olamiz.
Qabuldan yozma reja bilan chiqasiz: uy parvarishida nimani qoldirish, nimani almashtirish va protsedura kerak boʻlsa, qaysi biri. Burun va peshonada qora nuqtalar koʻp boʻlsa, ularni yuz chistka tozalaydi. Teriga tez namlik va tiniq rang kerak boʻlsa, ignasiz yuz parvarishi mos keladi. Keraksiz protsedura tavsiya qilmaymiz: koʻpincha toʻgʻri tanlangan yuvish vositasi va kremning oʻzi yetadi.
Koʻp beriladigan savollar
Teri turini uyda qanday aniqlash mumkin?
Yuzni yumshoq vosita bilan yuving, hech narsa surtmang va 30 daqiqa kuting. Teri tortishsa, u quruq. Butun yuz yaltirasa, yogʻli. Faqat peshona, burun va iyak yaltirasa, aralash. Tortishish ham, yaltirash ham boʻlmasa, normal. Boshqa kuni natijani salfetka bilan tekshiring: peshona va burunga, yonoqlarga, iyakka alohida salfetka bosib, yogʻ izlarini solishtirasiz.
Quruq teri bilan suvsizlangan teri farqi nimada?
Quruq teri bu teri turi: yogʻ bezlari kam yogʻ chiqaradi va bu yillar davomida deyarli oʻzgarmaydi. Suvsizlanish esa vaqtinchalik holat: teriga suv yetishmaydi, bu istalgan turda, hatto yogʻli terida ham boʻladi. Suvsizlangan teri tortishadi, lekin T-zona baribir yaltirashi mumkin. Odatda yumshoq yuvish va namlantiruvchi krem bilan bir necha haftada tiklanadi.
Aralash yuz terisi qanday boʻladi?
Aralash terida T-zona, yaʼni peshona, burun va iyak yogʻli, yonoqlar esa normal yoki quruq boʻladi. Tushga yaqin burun yaltiraydi, yonoqlar tortishishi mumkin, poralar asosan T-zonada kengroq. Bunday teriga zonalarga qarab parvarish kerak: T-zonaga yengil tekstura, yonoqlarga zichroq krem.
Teri turi yosh bilan oʻzgaradimi?
Ha, lekin sekin. Yillar oʻtib yogʻ bezlari sustroq ishlaydi: oʻsmirlikdagi yogʻli teri koʻpincha 30-40 yoshlarda aralash yoki normal boʻladi, menopauzadan keyin esa quruqlashadi. Homiladorlik, gormonal dorilar va iqlim ham taʼsir qiladi. Shuning uchun mavsum almashganda testni qayta qilib, parvarishni moslab borgan maʼqul.
Sezgir (taʼsirchan) teri alohida turmi?
Yoʻq, sezgirlik istalgan turga qoʻshiladigan xususiyat. Sezgir teri yangi vosita, sovuq, issiq yoki quyoshga qizarish, achishish va qichishish bilan javob beradi. U yogʻli ham, quruq ham boʻlishi mumkin. Bunday teriga atirsiz, spirtsiz vositalar mos, yangi vositani esa avval jagʻ ostidagi kichik joyda bir hafta sinab koʻrgan maʼqul.
Maqola maʼlumot uchun yozilgan va mutaxassis koʻrigining oʻrnini bosmaydi.



