Qishda SPF krem kerakmi: qanday tanlanadi va qanday ishlatiladi
Qishda quyosh kam kuydiradi, lekin UVA nurlari dogʻ va ajin qoldiraveradi. Kimga SPF krem har kuni kerak va uni qanday tanlash kerakligini tushuntiramiz.
Muallif: Anora Yakubovna, kosmetolog
SPF krem qishda ham kerak. Terini kuydiradigan UVB nurlari sovuq oylarda kuchsizlanadi, lekin terini qaritadigan va dogʻ qoldiradigan UVA nurlari yil boʻyi bor: ular bulutdan ham, oddiy deraza oynasidan ham oʻtadi. Piling yoki retinoid kursida boʻlsangiz, yuzda dogʻ yoki sepkil bor boʻlsa yoki togʻga chiqsangiz, quyoshdan himoya qiluvchi kremni har kuni surting.
Qishda quyosh teriga qanday taʼsir qiladi
Qishda quyosh kamroq kuydiradi, lekin terini qaritishda davom etadi. Teriga ikki xil ultrabinafsha nur taʼsir qiladi va qishda ular bir xil darajada kamaymaydi.
UVB nurlari terini kuydiradi va qizartiradi. Qishda quyosh pastroq turadi, nur atmosferadan uzunroq yoʻl bosib oʻtadi va UVB ancha kamayadi. Shuning uchun koʻpchilik kremni bahorgacha olib qoʻyadi: kuymayapman, demak himoya ham kerak emas, deb oʻylaydi.
UVA nurlari terining chuqurroq qatlamiga yetib boradi. Ular kollagen va elastinni asta-sekin buzadi. Mayda ajinlar, notekis rang va pigment dogʻlarining katta qismi shu nurlar ishi. UVA yil davomida UVB kabi keskin oʻzgarmaydi, shuning uchun qishda ham uning sezilarli qismi yerga yetib keladi. Bu nurlar ogʻritmaydi ham, qizartirmaydi ham, izini esa yillar oʻtib, dogʻ va ajin boʻlib koʻrasiz.
| Farqi | UVB | UVA |
|---|---|---|
| Teriga nima qiladi | Kuydiradi | Qaritadi, dogʻ qoldiradi |
| Qanday seziladi | Qizarish, achishish | Hech narsa sezilmaydi |
| Qishda | Ancha kuchsizlanadi | Sezilarli darajada qoladi |
| Oddiy deraza oynasi | Deyarli oʻtkazmaydi | Oʻtkazadi |
| SPF raqami | Shu nurlardan himoyani koʻrsatadi | Koʻrsatmaydi, alohida belgi kerak |
Qor taʼsirni yanada kuchaytiradi. Yangi yogʻgan qor ultrabinafshaning 80 foizigacha qaytaradi, shuning uchun nur yuzga ham tepadan, ham pastdan tushadi. Togʻda havo siyrak, u yerda ultrabinafsha shahardagidan kuchliroq.
Toshkent qishi: himoya qachon ayniqsa kerak
Toshkentda dekabr va yanvarda kunduzi ultrabinafsha odatda past boʻladi, fevral oxiridan esa tez oshib boradi. Moʻljal olish uchun telefondagi ob-havo ilovasida UV indeksni koʻring: Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti indeks 3 va undan yuqori boʻlganda himoyalanishni tavsiya qiladi. Piling kursida boʻlsangiz yoki yuzda pigment dogʻlari boʻlsa, indeksga qaramay kremni har kuni surting.
Qishda himoyani ayniqsa shu vaziyatlarda unutmang:
- Rul ortida. Old oyna odatda UVA nurlarining katta qismini toʻsadi, yon oynalar esa ancha koʻpini oʻtkazadi. Shuning uchun har kuni mashina haydaydiganlarda dogʻ va ajinlar koʻpincha yuzning chap tomonida koʻproq boʻladi.
- Deraza yonida. Oddiy oyna UVB nurlarini toʻsadi, UVA nurlarini esa oʻtkazadi. Stolingiz quyosh tushadigan deraza yonida boʻlsa, xonada ham krem kerak.
- Togʻda: Chimyon, Amirsoy va boshqa kurortlar. Qor, balandlik va ochiq osmon bir joyda boʻlsa, yanvarda ham kuyib qolish oson. Oʻzingiz bilan SPF 50, SPF qoʻshilgan lab balzami va quyosh koʻzoynagini oling.
- Mart oyida. Quyosh allaqachon bahorgi kuchiga kiradi, koʻpchilikning parvarishi esa hali qishki. Pigment dogʻlari koʻpincha aynan shu paytda yana qorayadi.
Qishimiz quruq va sovuq, isitish esa xonadagi havoni yanada quritadi. Quruq teri tez qizaradi va achishadi, shuning uchun qishki SPF krem himoya qilishi bilan birga terini quritmasligi ham kerak. Sovuq oylarda parvarishning boshqa bosqichlarini qanday oʻzgartirish haqida alohida maqola bor: qishda yuz parvarishi.
Qishda SPF kimga har kuni kerak
Deyarli hammaga foydali, lekin quyidagi holatlarda kremsiz bir kun ham yurmagan maʼqul: bunday paytda teri quyoshga odatdagidan sezgir boʻladi yoki unda osongina dogʻ qoladi.
- Piling kursi. Qish pilinglar mavsumi, yangilangan teri esa quyoshga ayniqsa sezgir. SPF 50 kurs davomida va tugaganidan keyin yana bir necha hafta majburiy.
- Retinoidlar va kislotalar. Retinol va boshqa retinoidlar, AHA kislotalar (glikol, sut kislotasi) terini quyoshga sezgirroq qiladi. Homiladorlik paytida retinoidlar ishlatilmaydi, emizish davrida ham odatda ulardan voz kechiladi.
- Pigment dogʻlari, sepkil va melazma. UVA va koʻrinadigan yorugʻlik dogʻ va sepkillarni qishda ham qoraytiradi. Homiladorlik paytida chiqqan dogʻlar ham shunga kiradi: bu davrda koʻpincha mineral filtrli SPF tavsiya qilinadi.
- Muolajadan keyin. Yuz chistkasi, karbon piling va boshqa muolajalardan keyin tiklanayotgan terida dogʻ osonroq qoladi.
- Ayrim dorilar. Baʼzi antibiotiklar va husnbuzarga qarshi ichiladigan dorilar, masalan izotretinoin, terini quyoshga sezgir qiladi. Odatda bu dori yoʻriqnomasida yozilgan boʻladi.
- Oq va sezgir teri, kuperoz. Bunday teri tez qizaradi, quyosh esa qizarishni kuchaytirishi mumkin.
- Qoramtir, tez qorayadigan teri. U kamroq kuyadi, lekin quyoshdan va husnbuzar kabi yalligʻlanishlardan keyin unda dogʻ osonroq qoladi. Kuymasangiz ham, himoya kerak.
SPF krem tanlash: qishda nimaga qarash kerak
Qishki SPF kremda ikki narsa muhim: UVA nurlaridan ham himoya qilishi va terini quritmasligi. Raqamni esa kuningiz qanday oʻtishiga qarab tanlaysiz.
SPF raqami faqat UVB nurlaridan himoyani koʻrsatadi. UVA himoyasi qadoqda alohida belgilanadi: «broad spectrum» (keng spektrli) yozuvi, doira ichidagi UVA belgisi yoki koreys va yapon kremlaridagi PA+++ va PA++++. Qishda aynan shu belgiga qarang: bu mavsumda terini asosan UVA nurlari zararlaydi.
SPF 30 va SPF 50 orasidagi farq koʻpchilik oʻylagandan kichik: birinchisi UVB nurlarining taxminan 97 foizini, ikkinchisi taxminan 98 foizini toʻsadi. Lekin kremni deyarli har doim kerakligidan yupqaroq surtamiz, shuning uchun piling kursida va pigment dogʻlari boʻlsa, SPF 50 zaxira beradi.
| Vaziyat | Qanday SPF | Nimaga qarash kerak |
|---|---|---|
| Shahar: uy, mashina, ofis | SPF 30, keng spektrli | Namlantiruvchi, kremsimon tekstura |
| Piling yoki retinoid kursi | SPF 50, keng spektrli | Xushboʻy moddasiz, sezgir teriga mos |
| Melazma, pigment dogʻlari | Rangli SPF 50 | Tarkibida temir oksidlari boʻlsin |
| Togʻ, qor, changʻi | SPF 50, suvga chidamli | Har 2 soatda yangilash, lab balzami |
Quyoshdan himoya qiluvchi kremlarning teksturasi har xil, uni teringizga qarab tanlang:
- Quruq yuz uchun SPF: glitserin, seramidlar yoki skvalan qoʻshilgan kremsimon tekstura. Spirtli yengil gellar va matlovchi fluidlar qishda terini yanada quritishi mumkin.
- Yogʻli yuz uchun SPF: yengil fluid yoki gel-krem. Teri husnbuzarga (ugri) moyil boʻlsa, qadoqda «non-comedogenic», yaʼni poralarni bekitmaydi degan yozuv boʻlsin.
- Sezgir teri va kuperoz: rux oksidi va titan dioksidli mineral filtrlar koʻpincha kamroq achishtiradi.
Yozdan qolgan tyubikni ham tekshiring. Qadoqdagi ochiq banka belgisi kremni ochgandan keyin necha oy ishlatish mumkinligini koʻrsatadi. Muddati oʻtgan yoki yozda issiq mashinada qolib ketgan krem yomonroq himoya qilishi mumkin.
SPF krem qanday ishlatiladi
SPF krem ertalabki parvarishning oxirgi bosqichi: tozalash, namlantirish, keyin himoya. Namlantiruvchi krem shimilgach SPF surting va pardozdan oldin bir necha daqiqa kuting.
- Koʻrsatkich va oʻrta barmoqqa butun uzunligi boʻyicha bittadan chiziq qilib krem siqing: bu yuz va boʻyinga yetadi. Yupqa qatlam qadoqda yozilgan himoyani bermaydi.
- Quloq, boʻyin va kaftning orqa tomonini unutmang: qishda ham ular ochiq yuradi.
- Kun boʻyi xonada boʻlsangiz, ertalabki qatlam odatda yetadi. Tushlikda koʻchaga chiqsangiz, chiqishdan oldin yangilang.
- Uzoq sayrda, togʻda va qorda har 2 soatda, shuningdek terlagandan yoki yuzni artgandan keyin qayta surting.
- Pardoz ustidan himoyani SPF stik, sprey yoki SPF qoʻshilgan pudra bilan yangilash qulay. Lekin tonal krem va pudradagi SPF asosiy himoya oʻrnini bosmaydi: ular juda yupqa surtiladi.
- Labga SPF qoʻshilgan balzam surting: qishda lablar shamoldan ham, quyoshdan ham yoriladi.
SPF raqami himoya necha soat davom etishini emas, qanchalik kuchli ekanini koʻrsatadi. SPF 50 ham kun boʻyi ishlamaydi: krem artiladi, ter bilan ketadi, shuning uchun koʻchada uni yangilab turish kerak.
Qishki ertalabki parvarish ketma-ketligi
- Quruq teri: yumshoq tozalovchi vosita, gialuron kislotali zardob (sivorotka), seramidli krem, ustidan kremsimon SPF.
- Yogʻli va aralash teri: gel bilan yuvish, yengil namlantiruvchi krem, fluid teksturali SPF. Yogʻli teri ham qishda namlikka muhtoj.
- Piling kursida: kosmetolog tavsiya qilgan tiklovchi krem va SPF 50. Ertalab faol kislotalar ishlatilmaydi.
Uyda nima qilasiz va qachon kosmetologga borish kerak
Qishki himoyaning asosiy qismi sizning qoʻlingizda: mos SPF tanlaysiz va uni har kuni surtasiz. Krem teringizga toʻgʻri kelmasa yoki yangi dogʻlar paydo boʻlsa, koʻrikka keling.
Uyda:
- Ertalab SPF surtishni tish yuvish kabi odatga aylantiring.
- Retinoid va kislotalarni kechqurun surting, ertalab esa albatta SPF bilan himoyalaning.
- Mashina va ofis uchun sumkada kichik tyubik yoki stik olib yuring.
Kosmetologga quyidagi holatlarda keling:
- SPF kremdan keyin teri achishsa, qichisa yoki toshma chiqsa va boshqa kremga oʻtish yordam bermasa;
- qishda yangi dogʻlar paydo boʻlsa yoki eskilari qoraysa;
- piling yoki boshqa muolajalar kursini boshlamoqchi boʻlsangiz: himoyani kurs bilan birga rejalashtirish kerak.
Klinikada nima qilamiz
Qishda koʻpchilik piling va faol muolajalarni boshlaydi, shuning uchun quyoshdan himoya har bir rejamizda bor. Kosmetolog konsultatsiyasida teri turi, pigment va sezgirlikni koʻramiz va sizga qaysi SPF mos kelishini aytamiz.
Piling kursida himoya rejaning bir qismi: qaysi krem, qancha muddat va qanday surtishni oldindan kelishib olamiz. Qishda teri quruq va xira boʻlsa, yuz parvarishi namlikni tiklashga yordam beradi. Muolajadan keyingi birinchi kunlarda nima mumkin va nima mumkin emasligini pilingdan keyingi parvarish maqolasida kunma-kun yozganmiz.
Koʻp beriladigan savollar
Bulutli kunda ham SPF surtish kerakmi?
Ha. Yupqa bulut ultrabinafshaning katta qismini oʻtkazadi, jumladan terini qaritadigan UVA nurlarini ham, shuning uchun kuymasangiz ham taʼsir davom etadi. Kun boʻyi xonada boʻlsangiz, ertalab bir marta surtish koʻpincha yetadi. Piling kursida yoki pigment dogʻlari boʻlsa, ob-havoga qaramay har kuni surting.
Uyda yoki ofisda oʻtirsam ham SPF kerakmi?
Deraza yonida boʻlsangiz, kerak. Oddiy oyna kuydiradigan UVB nurlarini toʻsadi, lekin UVA nurlarini oʻtkazadi, shuning uchun quyosh tushadigan stol yonida teri asta-sekin dogʻ va ajin toʻplaydi. Derazadan uzoqda ishlasangiz va koʻchaga deyarli chiqmasangiz, ertalab SPF qoʻshilgan namlantiruvchi krem yetishi mumkin.
Qishda SPF 30 yetadimi yoki 50 kerakmi?
Shahardagi oddiy kun uchun keng spektrli SPF 30 koʻpincha yetadi. Piling yoki retinoid kursida, melazma va pigment dogʻlari boʻlsa, togʻda va qorda SPF 50 tanlang. Raqamdan tashqari UVA himoyasi belgisiga ham qarang: qishda terini asosan UVA nurlari zararlaydi.
SPF qoʻshilgan tonal krem yetadimi?
Asosiy himoya sifatida yetmaydi. Qadoqdagi raqamga erishish uchun ancha qalin qatlam kerak, tonal krem va pudrani esa odatda yupqa surtamiz. Avval alohida SPF krem surting, ustidan tonal krem qoʻying. SPF qoʻshilgan pardoz vositalari kun davomida himoyani yangilash uchun qulay.
SPF kremning zarari bormi?
Teri turiga qarab tanlangan krem koʻpchilikka zarar qilmaydi. Sezgir terida baʼzi kimyoviy filtrlar achishish yoki qizarish berishi mumkin: bunday holda mineral filtrli kremga oʻting. Husnbuzarga moyil teriga ogʻir, yogʻli tekstura toʻgʻri kelmasligi mumkin, unga «non-comedogenic» belgili yengil fluid tanlang. Toshma chiqsa, kremni toʻxtatib, kosmetologga koʻrining.
SPF D vitamini hosil boʻlishiga xalaqit beradimi?
Tadqiqotlarga koʻra, kundalik SPF odatda D vitamini tanqisligiga olib kelmaydi. D vitamini darajasini qon tahlili aniq koʻrsatadi. Kam boʻlsa, uni quyoshda toblanib emas, shifokor tavsiyasi bilan toʻldirgan maʼqul: himoyasiz quyosh dogʻlarni koʻpaytiradi va terini tezroq qaritadi.
Maqola maʼlumot uchun yozilgan va mutaxassis koʻrigining oʻrnini bosmaydi.



